Epitafium: Chuck Norris (ur. 10 marca 1940 - zm. 19 marca 2026)

Carlos Ray „Chuck” Norris (ur. 10 marca 1940 w Ryan, zm. 19 marca 2026 w Kauai) – amerykański aktor, producent filmowy i telewizyjny, mistrz sztuk walki, sześciokrotny mistrz świata w karate. 15 grudnia 1989 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000 Hollywood Boulevard. Mistrz sztuk walki W Korei, gdzie służył, poznał sporty walki, trenował m.in. tangsudo[11] i taekwondo (niekiedy podaje się, że Norris był pierwszym człowiekiem Zachodu, który uzyskał 8. dan w taekwondo, jednak nie odpowiada to prawdzie – kilka lat wcześniej czarny pas ósmego dana zdobyli Charles „Chuck” Sereff i Edward Sell). W obydwu tych dyscyplinach zdobył mistrzowskie czarne pasy[10]. W 1962 powrócił do USA, gdzie założył kilka szkół karate[15]. Uczęszczały do nich znane osobistości, m.in. Steve McQueen, który zasugerował mu karierę filmową[11], ponadto Priscilla Presley i Michael Landon. Ludzie ci zostali później jego bliskimi przyjaciółmi. Obecnie jest posiadaczem czarnego pasa ze stopniem 9 dan. Przyjaźnił się i trenował z Bruce’em Lee. Poznali się w 1968 po zdobyciu przez Norrisa mistrzostwa świata w karate, co zaowocowało angażem w „Drodze Smoka”. Trenował również z wieloma zawodnikami kickboxingu i karate takimi jak Joe Lewis i Bill Wallace. W 1968 Norris został mistrzem świata w karate w wadze średniej[16]. Rok później magazyn „Black Belt” przyznał mu tytuł Fighter of the Year („Wojownik roku”)[11]. Tytuł mistrza świata w karate utrzymał aż do 1974, kiedy to zakończył karierę sportową. Bazując na swoim doświadczeniu, stworzył własny styl walki Chun Kuk Do, który jest nauczany w jego dojo. Chuck Norris jest ponadto posiadaczem czarnego pasa w brazylijskim ju-jitsu, nadanego przez mistrza Carlosa Machado. Aktor Pierwszym zauważalnym występem Norrisa w filmie była rola przeciwnika Bruce’a Lee w Drodze smoka. Później wystąpił w serii mało znaczących niskobudżetowych filmów produkowanych w Hongkongu i USA, gdzie popisywał się nie tyle kunsztem aktorskim, ile perfekcyjnie wykonywanymi układami sztuk walki. W pierwszej połowie lat 80. zmienił swój aktorski image – zapuścił brodę i na ekranie zaczął nosić się w stylu militarnym. Z tego też okresu pochodzi pierwszy, prawdziwie głośny film Norrisa Zaginiony w akcji z 1983. Jako westernowy płk Braddock, powracał jeszcze na ekrany w kolejnych filmach serii – Zaginiony w akcji 2 z 1985 i Zaginiony w akcji 3 z 1988. Sukces przyniósł mu także utrzymany w podobnej konwencji cykl filmów z serii Delta Force, gdzie wystąpił w roli głównej jako płk McCoy. Filmy te, nacechowane prostą w odbiorze i dynamiczną fabułą, efektami specjalnymi i sztukami walki w wykonaniu Norrisa, należą dziś do klasyki kina akcji. Jednak największym sukcesem Chucka był serial telewizyjny Strażnik Teksasu, w którym grał główną rolę Cordella Walkera oraz pełnił funkcję producenta wykonawczego (executive producer). Do Polski Chuck Norris „trafił” w latach 80., już jako uznany w świecie aktor, za sprawą filmów Zaginiony w akcji i Delta Force rozpowszechnianych w systemie VHS. Także Telewizja Polska wyemitowała w połowie lat 80. film Droga smoka. Wcześniej polskiej widowni był niemal zupełnie nieznany. Po raz pierwszy w polskich kinach pojawił się w 1988 w niskobudżetowym filmie z 1983 pt. Samotny wilk McQuade.