Epitafium: Halina Kowalska (Aktorka) Ur. 27 lipca 1941 - zm. 18 marca 2026)

Halina Kowalska-Nowak (ur. 27 lipca 1941 w Brzezinach, zm. 18 marca 2026 w Konstancinie-Jeziornie) – polska aktorka teatralna i filmowa. Najbardziej znana z ról w filmach komediowych: Nie lubię poniedziałku (1971) i Nie ma róży bez ognia (1974), a także w serialu Alternatywy 4 (1983).Kariera filmowa i telewizyjna Po debiucie w epizodycznej roli sekretarki w komedii Leona Jeannota Kryptonim Nektar (1963) wcieliła się w Celinę, chorą na gruźlicę wychowankę sierocińca prowadzonego przez zakonnice, w dramacie Ewy i Czesława Petelskich Drewniany różaniec (1964)[18]. Następnie zagrała epizodyczną rolę w filmie Anny Sokołowskiej Beata (1964) i w trzecim odcinku serialu Do przerwy 0:1 (1969)[19]. W 1969 i 1970 wystąpiła gościnnie w dwóch odcinkach programu Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego Divertimento[20]. Zagrała kioskarkę w satyrycznym filmie telewizyjnym Janusza Zaorskiego Na dobranoc (1970)[21]. Współpracowała z reżyserem Romanem Załuskim, u którego wystąpiła jako Jadzia w filmie telewizyjnym Dom (1970) i Wilińska, kobieta podejrzewana przez mieszkańców o zabójstwo swojego nieślubnego dziecka, w dramacie psychologicznym Kardiogram (1971)[22], który promowała z resztą twórców na festiwalu filmowym w Moskwie [23]. Poza Kardiogramem, w 1971 premierę miały trzy komedie z udziałem Kowalskiej: Milion za Laurę Hieromina Przybyła, Nie lubię poniedziałku Tadeusza Chmielewskiego i Kłopotliwy gość Jerzego Ziarnika[24]. Za sprawą rozbieranych scen w dwóch ostatnich filmach zyskała miano seksbomby, przez co zaczęła otrzymywać kolejne role nacechowane erotyzmem[25], m.in. ponętną służącą Adelę w Sanatorium pod Klepsydrą (1973) Wojciecha J. Hasa, z którym – jako jedyna z obsady aktorskiej – reprezentowała Polskę na Festiwalu Filmowym w Cannes[26]. W tym okresie porzuciła role dramatyczne i zagrała w kolejnych komediach: wczasowiczkę Beatę w Jak to się robi (1973) Andrzeja Kondratiuka i Wandę Filikiewicz w popularnej Nie ma róży bez ognia (1974) Stanisława Barei[27]. Wystąpiła jako Marysia Trześniakowa w krótkometrażowym filmie Sylwestra Szyszki Złoto, ósmej części cyklu pt. Najważniejszy dzień życia[28]. Telewizyjną popularność zyskała po występie w cyklicznym programie humorystycznym Janusza Rzeszewskiego Bajka dla dorosłych i jego kontynuacji – Dobranocka dla dorosłych (oba w TVP1)[29]. Zagrała Marysię, żonę spikera radiowego, którego zdradza z kochankiem, w noweli Jerzego Domaradzkiego Romans, stanowiącej pierwszą część gorzko przyjętej przez krytyków komedii Obrazki z życia (1976)[30]. Po występie w tym filmie ograniczyła działałność na ekranie i skupiła się na grze w teatrze[10]. Wyjątek zrobiła dla niewielkiej roli Genowefy Stopkowej w filmie kryminalnym Tadeusza Chmielewskiego Wśród nocnej ciszy (1978)[31]. W 1981 zagrała Smolską w filmie obyczajowym Wojciecha Wójcika Okno (1983) i Emilię w telewizyjnym spektaklu Otello (1984; reż. Andrzej Chrzanowski)[14]. Następnie zagrała pretensjonalną śpiewaczkę Elżbietę Kolińską-Kubiak w serialu Stanisława Barei Alternatywy 4 (1986) w TVP1 i Wandę Paciorek, zamożną właścicielkę butiku, w sześciu odcinkach telenoweli W labiryncie (1989)[32]. Po występie w roli Wandy, dawnej miłości Stefana Karwowskiego (Andrzej Kopiczyński) w serialu Jerzego Gruzy Czterdziestolatek. 20 lat później (1993) ponownie zniknęła z ekranów z powodu braku propozycji[17]. Powróciła na ekran w 2009 niewielką rolą właścicielki zajazdu na Mazurach w pięciu odcinkach serialu Samo życie, po czym znów zawiesiła karierę przez brak kolejnych ofert[33]. Była jedną z bohaterek książki Krzysztofa Tomasika „Demony Seksu” (2015), w którym został umieszczony m.in. wywiad autora z aktorką[34]. Wybrana filmografia 1963: Kryptonim Nektar – sekretarka 1964: Drewniany różaniec – Celina 1964: Beata – dziewczyna 1969: Do przerwy 0:1 – panna Kazia ze skupu butelek 1970: Dom – Jadzia 1970: Na dobranoc – kioskarka 1971: Nie lubię poniedziałku – Marianna, klientka biura matrymonialnego 1971: Kłopotliwy gość – aktorka w filmie oglądanym przez Piotrowskich 1971: Kardiogram – Wilińska 1971: Milion za Laurę – Zośka 1973: Sanatorium pod Klepsydrą – Adela 1974: Jak to się robi – wczasowiczka 1974: Złoto, w cyklu Najważniejszy dzień życia – Marysia Trześniakowa 1974: Nie ma róży bez ognia – Wanda, żona Jana 1975: Obrazki z życia – Marysia, żona redaktora 1978: Wśród nocnej ciszy – Genowefa Stopkowa 1981: Okno – Smolska 1983: Alternatywy 4 – śpiewaczka Elżbieta Kolińska-Kubiak 1988-1991: W labiryncie – Wanda, matka Bajbusa (kolega Marty) 1993: Czterdziestolatek. 20 lat później – Wanda