Epitafium: Jürgen Habermas (ur. 18 czerwca 1929 - zm. 14 marca 2026)

Jürgen Habermas (wym. MAF: [ˈjʏʁɡen̩ ˈhaːbɐˌmaːs], posłuchajⓘ; ur. 18 czerwca 1929 w Düsseldorfie, zm. 14 marca 2026 w Starnbergu) – niemiecki filozof, socjolog i publicysta polityczny. Jeden z najbardziej znanych przedstawiciel teorii krytycznej. Największe uznanie przyniosła mu oparta na pragmatyce aktów mowy teoria racjonalności komunikacyjnej, którą przeciwstawia zarówno modernistycznej filozofii podmiotu, jak i postmodernistycznej filozofii dekonstrukcji i destrukcji podmiotu. Jego dorobek skupia się na podstawach teorii społecznej i epistemologii, analizie demokracji, sfery publicznej i społeczeństw zaawansowanego kapitalizmu. System teoretyczny Habermasa skupia się na ujawnianiu możliwości rozumu i emancypacji ukrytych we współczesnych instytucjach oraz na zdolności człowieka do dochodzenia swoich racjonalnych interesów. Habermas był znany ze swojej pracy dotyczącej koncepcji współczesności, szczególnie w kontekście dyskusji nad „racjonalizacją”, rozpoczętej przez Maxa Webera.Wpływ Pośród uczniów Habermasa znaleźć można filozofa Herberta Schnädelbacha (teoretyka dyskursu i racjonalności), socjologa politycznego Clausa Offe, filozofów społecznych Johanna Arnasona[w innych językach] i Hansa-Herberta Köglera[w innych językach], teoretyka socjologii Hansa Joasa[w innych językach], teoretyka ewolucji społecznej Klausa Edera[w innych językach], filozofa anarchokapitalistycznego Hansa-Hermanna Hoppe, amerykańskiego filozofa Thomasa McCarthy’ego[w innych językach], czy zamordowanego premiera Serbii Zorana Đinđicia.