Ruth Slenczynska (ur. 25 stycznia 1925 w Sacramento, zm. 22 kwietnia 2026 w Cupertino) - amerykańska pianistka, nauczycielka i autorka. Uznawana za pianistyczne cudowne dziecko, grała z kilka przerwami przez całe życie, a ostatnią płytę wydała w wieku 97 lat.
Urodziła się w Kalifornii w rodzinie imigrantów z Polski. Jej ojcem był Joseph Slenczynski (Józef Ślenczyński), skrzypek pochodzący z Warszawy, choć według samej pianistki pochodził z Gdańska i z rodziny rybackiej. Z kolei według Rzeczpospolitej Ślenczyński do czasu I wojny światowej był rektorem warszawskiego konserwatorium. Ranny w lewy nadgarstek podczas wojny, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.
Ojciec Slenczynskiej zauważył jej talent, gdy miała ledwie 16 miesięcy, stał się jej nauczycielem i menedżerem[5]. Występowała publicznie już w wieku czterech lat, mając pięć lat wystąpiła po raz pierwszy w telewizji, mając sześć i siedem - koncertowała w Europie, m.in. w Berlinie, a w wieku 11 lat w Paryżu zagrała po raz pierwszy z orkiestrą. Określana była jako „pierwszy taki cud od czasów Mozarta”. Była uczennicą takich pianistów jak Józef Hofmann, Egon Petri, Artur Schnabel czy Siergiej Rachmaninow, którego w 1934 zastąpiła na koncercie.
Dopiero po latach, w autobiografii Forbidden Childhood z 1957 (napisanej wspólnie z Louisem Biancollim[w innych językach]) wyznała, że ojciec zmuszał ją do wielogodzinnych ćwiczeń, stosował wobec niej przemoc, np. bijąc ją za źle zagrane nuty, zabierał jej też wynagrodzenia za koncerty i zabraniał kontaktów z rówieśnikami. Intensywna eksploatacja i wypalenie sprawiły, że Slenczynska w wieku 15 lat przeżyła załamanie nerwowe, odcięła się od ojca i porzuciła karierę pianistki. Studiowała psychologię na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W 1944 uciekła z poznanym studentem, George Bornem, z którym wzięła ślub, małżeństwo zakończyło się jednak rozwodem w 1953[9]. Z tego wczesnego okresu kariery nie zachowały się żadne nagrania.
W 1954 wróciła do aktywności, do czego namówił ją m.in. Artur Rubinstein, a także Arthur Fiedler, który zaprosił ją na pierwszą dużą trasę koncertową po USA z orkiestrą Boston Pops[w innych językach][8]. W 1956 na zaproszenie Israela Horowitza[w innych językach] nagrała dwie płyty z Etiudami oraz Impromptus Chopina. Przyjęte zostały bardzo dobrze i szybko wydane w Europie przez Deutsche Grammophon, również później zaliczane do najważniejszych nagrań tych utworów w historii.
Slenczynska znana była z nienagannej techniki i rozumienia muzyki. Według notki biograficznej z BBC grała dla pięciu amerykańskich prezydentów, a z Harry Trumanem miała w Białym Domu zagrać utwór Mozarta na na cztery ręce
W 1961 napisała podręcznik techniki pianistycznej Music at Your Fingertips: Aspects of Pianoforte Technique. Od 1964 do 1987 pracowała jako wykładowca oraz artysta-rezydent na Southern Illinois University w Edwardsville. W 1967 poślubiła Jamesa Kerra, profesora nauk politycznych z tego uniwersytetu. Po śmierci męża w 2000 przeprowadziła się do Nowego Jorku.
Koncertowała również wielokrotnie po ukończeniu 90 lat, udzielając wywiadów na temat swojego życia. Podczas pandemii COVID-19 w 2020 publikowała na YouTube swoje nagrania sonat Beethovena. W 2021 ukazało się przekrojowe wydawnictwo Ruth Slenczynska – Complete American Decca Recordings. W marcu 2022 ukazała się jej ostatnia płyta, Life in Music z utworami Debussy’ego, Chopina, Bacha, Rachmaninowa, Barbera i Griega.
Zmarła w wieku 101 lat w ośrodku mieszkań wspomaganych w Cupertino wskutek powikłań po upadku
Komentarze
Prześlij komentarz