Epitafium: Ryszard Lenczewski (ur. 5 czerwca 1948 - zm. 25 września 2026)

Ryszard Władysław Lenczewski (ur. 5 czerwca 1948 w Miłkowie - zm. 25 września 2026) – polski operator filmowy, profesor sztuk filmowych, nauczyciel akademicki, członek Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Życiorys W 1974 ukończył studia na Wydziale Operatorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. W 2005 uzyskał stopień doktora habilitowanego sztuki filmowej[1], a 7 października 2010 nadano mu tytuł naukowy profesora. Zawodowo związany z macierzystą uczelnią, gdzie doszedł do stanowiska profesora zwyczajnego. W latach 2008–2014 był prodziekanem Wydziału Operatorskiego PWSFTviT w Łodzi. Uzyskał członkostwo w Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych, Europejskiej Akademii Filmowej oraz od 2015 Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Pracę w branży filmowej zaczynał jako twórca zdjęć do etiud szkolnych i filmów dokumentalnych. W późniejszych latach współpracował z takimi reżyserami jak Bogdan Dziworski, Jerzy Domaradzki, Lech Majewski, Janusz Morgenstern, Tadeusz Junak, Laco Adamik, Andrzej Barański, Juliusz Machulski, Izabella Cywińska, Zbigniew Kamiński, Wiesław Saniewski, Grzegorz Królikiewicz, Ryszard Ber, Krzysztof Zanussi, Jacek Bromski, John Crowley, Paweł Pawlikowski, Uri Barbasz, Kenneth Lonergan, Rowan Joffé, Joe Wright, Charles Beeson i inni. W 1980 otrzymał nagrodę na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku za zdjęcia do filmu Pałac. W 1997 nagrodzony przez BAFTA Wales za Wojenną narzeczoną, a w 2001 nominowany do Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej za miniserial Anna Karenina. Lato miłości przyniosło mu natomiast nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej. W 2004 dostał Nagrodę Telewizyjną Akademii Brytyjskiej w kategorii zdjęcia i oświetlenie za film Charles II: The Power & the Passion. W 2013 pracował wraz z Łukaszem Żalem przy wielokrotnie nagradzanym filmie Ida. Autorzy zdjęć do tej produkcji zostali uhonorowani m.in. nominacjami do Oscara w kategorii „najlepsze zdjęcia” oraz do Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej, a także Europejską Nagrodą Filmową, nagrodą za zdjęcia na Festiwalu Filmowym w Gdyni, nagrodami na festiwalach w Mińsku i Bukareszcie, Złotą Żabą na Camerimage i nominacją do Orła[5]. Otrzymał za nią również Spotlight Award przyznaną przez American Society of Cinematographers. Od 2015 członek Amerykańskiej Akademii Filmowej. W tym samym roku otrzymał nagrodę „Golden Camera 300” za całokształt twórczości na Międzynarodowym Festiwalu Autorów Zdjęć Filmowych „Manaki Brothers” w Bitoli. W 2025 ukazała się książka Ryszarda Lenczewskiego i Katarzyny Taras Bez lasotaśmy nie ma filmu. Podręcznik mówiony sztuki operatorskiejFilmografia 1978: Bestia 1978: Zapowiedź ciszy 1980: Mniejsze niebo 1980: Pałac 1981: Mężczyzna niepotrzebny! 1981: Wielki bieg 1984: Kobieta z prowincji 1987: Klątwa Doliny Węży 1992: Kawalerskie życie na obczyźnie 1993: Dwa księżyce 1993: Europejska noc 1993: Obcy musi fruwać 1993: Przypadek Pekosińskiego 1995: Kamień na kamieniu 1997: Boża podszewka 1997: Brat naszego Boga 1997: Opowieści weekendowe: Linia opóźniająca 1997: Opowieści weekendowe: Ostatni krąg 1997: Wojenna narzeczona 1998: Prostytutki 1998: U Pana Boga za piecem 1999: Moja Angelika 2000: Anna Karenina 2000: Last Resort 2000: Stranded 2002: Bodily Harm 2003: Intermission 2003: Charles II: The Power and the Passion 2004: Lato miłości 2005: Tom Brown’s Schooldays 2005: Malice Aforethought 2008: The Shooting of Thomas Hurndall 2008: Wiosna 1941 2009: U Pana Boga za miedzą 2011: Kobieta z piątej dzielnicy 2011: Margaret 2013: Ida 2017: Oczekiwanie